Chuông gió: treo ở đâu, chọn chất liệu nào, và khi nào nó thành tiếng ồn
Các bài trước trong mục này đã nói về những câu hỏi trước khi đặt một món xuống, cách nói với trẻ về đồ trong nhà, món hằng ngày và món dịp lễ. Bài này đi vào một món cụ thể mà nhà nào cũng từng mua hoặc được tặng: chuông gió.
Chuông gió rẻ, đẹp, dễ treo, và có một đặc điểm mà các vật phẩm khác không có: nó phát ra tiếng. Tiếng đó có thể dễ chịu, có thể thành tiếng ồn, và không chỉ nhà mình nghe. Đó là lý do bài này dành nhiều chỗ cho chuyện treo ở đâu hơn là chuyện chiêu tài.
Theo quan niệm, chuông gió dùng vào việc gì
Trong phong thuỷ dân gian, chuông gió được coi là vật “động”, tiếng chuông được cho là làm luồng khí lưu chuyển, xua cái tĩnh đọng ở góc chết, hoặc dùng để “hoá giải” một số hướng theo cách tính của từng trường phái. Chuông kim loại hay được gắn với hành Kim, chuông tre gỗ với hành Mộc, và người ta chọn theo đó.
Đây là quan niệm văn hoá. Không có món chuông nào làm ra tiền hay xua được vận xấu theo nghĩa đen. Với nhiều nhà, giá trị thật của chuông gió là tiếng: một âm thanh nhẹ báo có gió, làm khoảng ban công sống động. Khi hiểu như vậy, chọn và treo chuông gió sẽ dễ hơn nhiều.
Chất liệu: mỗi loại một tiếng
- Ống kim loại (đồng, nhôm): tiếng trong, ngân dài, nghe xa. Ống càng dài, càng dày thì tiếng càng trầm và vang. Đây cũng là loại dễ gây phiền nhất khi gió to.
- Chuông dạng quả chuông nhỏ: tiếng leng keng ngắn, thanh, ít vang hơn ống.
- Tre, gỗ: tiếng lốc cốc trầm, ngắn, êm, hợp với nhà gần hàng xóm.
- Gốm, sứ, thuỷ tinh: tiếng thanh, nhưng dễ vỡ khi va mạnh hoặc rơi.
Nghe thử trước khi mua: cầm lên, lắc nhẹ, rồi lắc mạnh. Tiếng khi gió mạnh mới là tiếng nhà mình sẽ nghe vào những đêm có mưa bão.
Treo ở đâu
- Ban công, hiên, cửa sổ có gió: chỗ phổ biến nhất. Nhưng chọn góc có gió vừa, không phải góc gió lùa mạnh nhất.
- Trong nhà, gần cửa ra vào: mở cửa thì chuông kêu, như một tiếng báo có người. Chọn loại tiếng nhỏ.
- Tránh treo ngay đầu giường, trên lối đi thấp: va đầu, và tiếng chuông sát tai lúc ngủ.
- Tránh treo sát cửa sổ phòng ngủ nhà bên, nhất là ở chung cư và nhà phố san sát.
Phong thuỷ dân gian có những sơ đồ treo theo hướng, theo cung. Nếu gia đình theo, cứ theo; chỉ cần kiểm thêm ba điều thực tế ở trên.
🔴 Treo chắc ngoài ban công tầng cao
Đây là phần an toàn quan trọng nhất. Chuông gió kim loại, nhất là loại ống dài nhiều tầng, có trọng lượng không nhỏ và lắc liên tục khi có gió. Treo ở ban công tầng cao mà rơi xuống là nguy hiểm thật cho người bên dưới.
- Móc treo bắt vít vào trần bê tông hoặc dầm chắc, không treo vào móc dán, không vắt lên dây phơi.
- Kiểm dây treo: dây cước, dây dù để ngoài nắng mưa vài năm sẽ giòn và đứt. Thay dây định kỳ, dùng dây chịu thời tiết.
- Mùa mưa bão, khi có tin bão, tháo chuông xuống cùng với chậu cây, đồ treo khác.
- Không treo ở chỗ trẻ nhỏ với tới được qua lan can.
- Kiểm tra quy định của toà nhà: nhiều chung cư hạn chế treo đồ ra ngoài mặt ban công.
Khi nào chuông gió thành tiếng ồn
Đây là chuyện ít ai nói trước khi bán. Chuông gió ở nhà mình có thể là tiếng ồn ở nhà bên. Một số dấu hiệu nên điều chỉnh:
- Hàng xóm có người già, trẻ nhỏ, người làm ca đêm phàn nàn.
- Chuông kêu suốt đêm vì treo ở chỗ gió lùa không ngớt.
- Chính mình bắt đầu thấy khó ngủ, giật mình vì tiếng chuông.
Cách điều chỉnh đơn giản: dời vào chỗ ít gió hơn, buộc bớt quả lắc (phần treo giữa đánh vào ống) cho nó ít đung đưa, đổi sang chuông tre gỗ, hoặc tháo xuống vào ban đêm. Phong thuỷ dân gian cũng nói tiếng chuông “quá loạn” là điều không tốt, nên tháo xuống không phải là phạm điều gì.
Giữ chuông gió
- Lau bụi, phân chim định kỳ; ống kim loại để ngoài trời lâu sẽ xỉn, có thể lau bằng khăn mềm.
- Kiểm các nút buộc, vòng treo mỗi khi lau.
- Chuông gốm thuỷ tinh có vết nứt thì tháo xuống, tránh vỡ rơi mảnh sắc.
Chuông gió làm quà tặng
Chuông gió hay được chọn làm quà tân gia vì rẻ, đẹp, nghe tên đã thấy vui. Trước khi tặng, nghĩ tới nhà người nhận: ở chung cư hay nhà phố, có ban công không, có trẻ nhỏ hay người già khó ngủ không. Một chiếc chuông tre nhỏ, tiếng êm thường dễ được đón nhận hơn chuông đồng nhiều ống dài. Và đừng kèm lời hứa chiêu tài; nói đơn giản là chúc nhà mới có gió mát là đủ.
Khi người bán nói quá
Chuông gió thường được bán kèm những lời như “treo đúng hướng này thì tiền vào như nước”, “chuông đồng nguyên chất mới linh”, “phải khai quang mới có tác dụng”. Mấy điều nên nhớ: chất liệu ảnh hưởng tới tiếng và độ bền, không ảnh hưởng tới vận may; một chiếc chuông đắt hơn vì đồng dày hơn, ống dài hơn là đắt vì vật liệu, không phải vì linh hơn. Chọn theo tiếng mình thích và chỗ mình treo.
Nói gọn lại
Chuông gió là vật phẩm phát ra tiếng, nên câu hỏi quan trọng nhất là tiếng đó rơi vào tai ai. Chọn chất liệu theo tiếng mình muốn nghe, treo ở chỗ gió vừa, bắt móc chắc ở tầng cao, tháo xuống khi bão, và điều chỉnh khi nó thành tiếng ồn. Phần quan niệm thì mỗi nhà tự chọn; phần an toàn và hàng xóm thì không tuỳ chọn được.